Veiligheid & harm reduction

In je eentje paddo’s of truffels nemen: waar je op moet letten

Solo trippen op psilocybine: checklist, dosering, setting en wat je doet als het tegenzit. Eerlijke harm-reduction informatie.

~10 min leestijd Laatst bijgewerkt:

Alleen trippen op psilocybine kan werken, maar alleen als je ervaren bent, mentaal stabiel bent en een gecontroleerde setting kunt neerzetten. Ben je beginner, zit je in een lastige periode, of twijfel je? Trip niet solo. Neem een begeleider of doe het samen, elk in een eigen kamer. Hieronder de checklist, de dosering, de set-up, en wat je doet als het tegenzit.

Dit artikel is geen medisch advies. Het Trimbos-instituut en Jellinek bieden onafhankelijke informatie over psychedelica. Twijfel je over je gezondheid? Neem contact op met je huisarts.

Is solo trippen veilig?

Ja en nee. Van alle klassieke psychedelica zijn paddo’s en truffels het meest geschikt voor een solo reis omdat de ervaring relatief voorspelbaar is en de werking vrij kort duurt. Onderzoek laat zien dat orale psilocybine binnen 20 tot 40 minuten begint te werken, na 60 tot 90 minuten piekt, en meestal na 4 tot 6 uur is uitgewerkt [1]. Dat is een overzichtelijk tijdsbestek om alleen door te komen.

Tegelijk zijn grote vragenlijststudies duidelijk: mensen die onvoorbereid of alleen aan een trip beginnen, melden vaker zware angst en langere nasleep. In één studie onder bijna 2.000 mensen met een moeilijke psilocybine-ervaring bleek dat alleen-zijn samenhing met langduriger ongemak; 2,6% zocht medische hulp, 7,6% rapporteerde psychische klachten die langer dan een jaar aanhielden [2]. Een andere prospectieve studie vond dat voorbereiding, heldere intentie en een ondersteunende setting de ervaring consistent positiever maken [3].

De take-away: solo is niet per definitie gevaarlijker dan begeleid, maar set en setting doen veel meer werk dan de meeste mensen denken. Ik heb dat zelf ook onderschat. Meer dan eens.

Vier vragen om eerlijk te beantwoorden voordat je solo gaat

1. Wat is je intentie? Waarom wil je eigenlijk alleen? Als het antwoord is “omdat mijn vrienden geen zin hebben” of “omdat ik geen begeleider kan betalen”, doe het dan niet. Dat is geen intentie, dat is een ontbrekende optie.

Een intentie is een vraag die je wilt onderzoeken, een emotie die je wilt ontmoeten, of een patroon waar je naar wilt kijken. Schrijf hem op. Als je hem niet in een zin kunt krijgen, is hij nog niet rijp genoeg voor een trip — solo of in gezelschap. De rest van deze sectie gaat over wanneer specifiek solo-trippen niet bij je past; een intentie hebben zelf hoort bij elke psychedelische ervaring.

2. Hoe staat het met je mentale gezondheid? Paddo’s versterken wat er al is. Zit je midden in een angstige, depressieve of instabiele periode, dan werkt dat door in de trip. In dat geval is het verstandiger om te wachten tot je weer grond onder je voeten hebt, of om te werken met een therapeut die bekend is met psychedelica. Het Trimbos-instituut publiceert factsheets over psilocybine die hier bruikbaar zijn als tweede opinie; Jellinek geeft gerichte harm-reduction adviezen.

3. Hoeveel ervaring heb je? Als richtlijn: rond de tien eerdere trips voordat je solo overweegt. Voor de een is dat krap, voor de ander ruim — het verschilt per persoon. In dit geval is liever wat vaker dan wat minder vaak het verstandigste advies. Je leert pas hoe je lichaam op de intensiteit reageert als je het meerdere keren hebt meegemaakt, je hebt referentiepunten nodig voor hoe een piek voelt, en je moet redelijk kunnen inschatten welke dosis bij jou past. Het is het verschil tussen iets begrijpen en iets kennen. Bouw eerst op in gezelschap van iemand die ervaren en nuchter is.

4. Hoe gedroeg je je op eerdere trips? Heb je eerder paniek gehad, controleverlies, of het gevoel dat je lichaam “uitviel”? Dan is solo niet voor jou, tenminste niet nu. Een ervaren vriend of een professionele begeleider is dan de veiligere route.

SSRI’s en MAO-remmers: een aparte vraag, niet een solo-vraag

Of je SSRI’s of MAO-remmers gebruikt is geen onderdeel van de solo-vraag — het is een algemene vraag voor je überhaupt psilocybine overweegt. SSRI’s en MAO-remmers gedragen zich heel verschillend in combinatie met paddo’s en truffels.

SSRI’s dempen de werking van psilocybine, doordat 5-HT2A-receptoren bij chronisch gebruik omlaag gereguleerd raken [4]. Acute toxiciteit is hier niet de zorg; je trip valt waarschijnlijk vlakker uit dan verwacht, of je voelt nauwelijks effect. Of je psilocybine wilt overwegen onder SSRI-gebruik, en hoe dat past in je behandeling, bespreek je met je behandelaar.

MAO-remmers remmen de afbraak van psilocine. Het effect wordt sterker en langer — hetzelfde mechanisme dat ayahuasca laat werken. De combinatie wordt afgeraden, primair vanwege onvoorspelbaarheid en gebrek aan onderzoek; de klassieke-serotoninesyndroom-zorg is duidelijker beschreven voor ayahuasca-bestanddelen (DMT met harmaline/harmine) dan voor orale psilocybine alleen [5]. Combineren met een MAO-remmer blijft een medische kwestie, niet iets om zelf uit te zoeken.

Afbouwen of doorgaan van psychiatrische medicatie regel je altijd met je behandelaar, niet op eigen houtje voor een trip.

Bepaal je dosis: conservatief, gewogen, bekend

Een solo trip voelt doorgaans intenser dan dezelfde dosis in gezelschap. Ga daarom lager dan je gewend bent. Voor je eerste solo sessie: ongeveer de helft van je gebruikelijke dosis, met een soort paddo of truffel die je al kent. Je kunt altijd opbouwen, je kunt niet teruggaan.

Weeg je dosis op een digitale weegschaal die nauwkeurig is tot op 0,01 gram. Op het oog schatten is geen dosering, dat is gokken. Houd er rekening mee dat concentraties per soort en per batch verschillen. Gedroogde Psilocybe cubensis bevat doorgaans een veelvoud van de actieve stof per gram vergeleken met verse truffels, simpelweg omdat truffels voor het grootste deel uit water bestaan [6]. Vertrouw dus niet op één vast getal dat je ergens hebt gelezen.

Start laag. Geef het tijd. Wacht minstens 90 minuten voor je overweegt iets bij te nemen; een peak komt soms later dan je verwacht en bijnemen tijdens de opkomst leidt vaak tot een onnodig heftige piek.

Bereid je locatie en setting voor

Een goede setting is het halve werk. Concreet:

Thuis, veilig, afgesloten. Deuren en ramen dicht, telefoon op stil (maar bereikbaar voor je vertrouwenspersoon, zie onder), bezorgers de deur niet.

Comfortabel zit- en ligmeubilair. Kussens, een deken, een warme trui binnen handbereik. Je lichaamstemperatuur schommelt op psilocybine.

Muziek vooraf klaarzetten. Kies een playlist die je kent en die de hele sessie dekt. Tijdens de trip iets regelen op je telefoon is een goede manier om jezelf uit de ervaring te trekken.

Zacht licht. Gedimde lampen, een kaars, of natuurlijk licht. Fel kunstlicht voelt op een piek vaak hard.

Een altaar of ankerpunt. Een foto, een plant, een steen, iets wat voor jou betekenis heeft. Het geeft je oog een rustpunt als het druk wordt van binnen.

Pen en papier. Voor wat er uit wil.

Water en een lichte snack voor later. Eet vooraf licht; een volle maag vertraagt de opkomst en maakt misselijkheid waarschijnlijker.

Tien minuten meditatie of een rustige ademhalingsronde voor de inname helpt om met een kalmer zenuwstelsel te starten.

Stel een vertrouwenspersoon op de hoogte

Ook al trip je alleen, je hoeft niet onbereikbaar te zijn. Informeer iemand die weet wat psychedelica doen, die bereikbaar blijft, en die desnoods binnen dertig minuten bij je kan zijn. Deel wat je neemt en hoeveel, wanneer je begint, hoe laat je naar verwachting weer aanspreekbaar bent, en spreek een check-in bericht af na afloop.

Als het moeilijk wordt tijdens de trip

Moeilijke passages horen erbij en zijn meestal geen noodgeval. Een paar handgrepen: ga liggen, sluit je ogen, adem langzaam uit (langere uitademing dan inademing, een minuut of drie). Laat de golf komen. Verander de setting: andere kamer, ander lied, glas water. Bel je vertrouwenspersoon.

Als je denkt dat er iets medisch mis is (pijn op de borst, extreme verwardheid die niet afneemt, of je maakt je echt zorgen om je eigen veiligheid) bel dan 112 of je huisartsenpost. Zorgverleners zijn geen politie en kunnen je beter helpen als ze het weten.

Harm reduction: wanneer je hulp belt

112 voor acute medische of psychische nood.

Huisartsenpost — regionaal nummer, check je eigen.

113 Zelfmoordpreventie — 0800-0113, gratis, 24/7.

Jellinek drugsinfo — 088-505 1220, kantooruren.

Brijder Drugsinfolijn (Noord- en Zuid-Holland) — 088-358 4858.

Na je reis: integratie

Eet goed voor je gaat slapen. Plan de dag erna rustig. Schrijf op wat er kwam, ook als het onlogisch lijkt. Praten met iemand die je vertrouwt helpt om losse stukken te laten landen. Creatief werk (tekenen, wandeling met spraakmemo) doet hetzelfde werk op een andere manier. Voel je je dagen later nog somber of losgeslagen, neem dan contact op met een therapeut die met psychedelica werkt. Het Trimbos-instituut houdt een overzicht bij van erkende hulpverleners.

Een alternatief: samen alleen

Als het idee van echt solo trippen je ongemakkelijk maakt, maar je wilt wel de diepte van een eigen ruimte: trip samen, elk in een eigen kamer. Spreek vooraf af wanneer je elkaar wel of niet stoort, wie check-ins initieert, en op welk moment je eventueel samenkomt. Je krijgt de diepte van een solo, met de geruststelling dat er iemand in de kamer ernaast zit.

Alleen hoeft niet eenzaam te zijn. Dat geldt voor de trip. En eigenlijk ook voor alles erna.

Bronnen

1. Hasler F et al. (2004). Psychopharmacology 172(2): 145–156. DOI: 10.1007/s00213-003-1640-6 https://doi.org/10.1007/s00213-003-1640-6

2. Carbonaro TM et al. (2016). Journal of Psychopharmacology 30(12): 1268–1278. DOI: 10.1177/0269881116662634 https://doi.org/10.1177/0269881116662634

3. Haijen ECHM et al. (2018). Frontiers in Pharmacology 9: 897. DOI: 10.3389/fphar.2018.00897 https://doi.org/10.3389/fphar.2018.00897

4. Bonson KR et al. (1996). Neuropsychopharmacology 14(6): 425–436. DOI: 10.1016/0893-133X(95)00145-4 https://doi.org/10.1016/0893-133X(95)00145-4

5. Sarparast A et al. (2022). Psychopharmacology 239(6): 1945–1976. DOI: 10.1007/s00213-022-06083-y https://doi.org/10.1007/s00213-022-06083-y

6. Tsujikawa K et al. (2003). Forensic Science International 138(1–3): 85–90. DOI: 10.1016/j.forsciint.2003.08.009 https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2003.08.009

7. Halpern JH et al. (2018). Current Topics in Behavioral Neurosciences 36: 333–360. DOI: 10.1007/7854_2016_457 https://doi.org/10.1007/7854_2016_457

8. Johnson MW et al. (2018). Neuropharmacology 142: 143–166. DOI: 10.1016/j.neuropharm.2018.05.012 https://doi.org/10.1016/j.neuropharm.2018.05.012

Trimbos drugsinfo (paddo’s/truffels factsheet). https://www.drugsinfo.nl/paddos-truffels/

Jellinek (truffels en paddo’s). https://www.jellinek.nl/alcohol-drugs-gedrag/truffels-en-paddos/

113 Zelfmoordpreventie. https://www.113.nl/

Conclusie

Veelgestelde vragen

Kan ik trippen op paddo’s of truffels als ik antidepressiva gebruik?

Dat staat los van solo of in gezelschap. SSRI’s dempen vooral de werking van psilocybine doordat 5-HT2A-receptoren bij chronisch gebruik omlaag gereguleerd raken [4]. MAO-remmers verlengen en versterken de werking van psilocybine door de afbraak van psilocine te remmen; de klassieke-serotoninesyndroom-zorg is sterker beschreven bij ayahuasca dan bij orale psilocybine alleen [5]. De combinatie met een MAO-remmer wordt afgeraden. Of, en hoe, je psilocybine onder medicatie wilt overwegen, bespreek je met je behandelaar. Afbouwen regel je niet zelf voor een trip.

Hoe lang duurt een trip op truffels precies?

Orale psilocybine begint binnen 20–40 minuten, piekt na 60–90 minuten, en is na 4–6 uur grotendeels uitgewerkt [1].

Wat als ik tijdens de trip in paniek raak?

Ga liggen, vertraag je ademhaling, verander desnoods de kamer of de muziek, en bel je vertrouwenspersoon. Paniek zakt meestal binnen 10–20 minuten als je hem ruimte geeft.

Krijg ik van één keer solo trippen HPPD of blijvende schade?

HPPD is zeldzaam; het komt vooral voor bij eerdere psychiatrische kwetsbaarheid of intensief polydrug-gebruik [7]. Ernstige hartproblemen na een eenmalige dosis bij gezonde volwassenen zijn in de literatuur extreem zeldzaam [8]. Heb je een hartaandoening of psychiatrische diagnose, trip dan niet alleen.

Is het legaal?

Truffels zijn in Nederland legaal via de Warenwet; paddo’s staan sinds 2008 op de Opiumlijst.